Prikkels en knelpunten

PRIKKELS EN KNELPUNTEN
Hoe werkgevers de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte beleven


Aanleiding voor het onderzoek

In het najaar van 2013 sloten de twee coalitiepartijen VVD en PvdA een akkoord over de begroting 2014 met drie partijen uit de oppositie: D66, ChristenUnie en de SGP. Onderdeel van dit akkoord was de toezegging om de loondoorbetalingsplicht te evalueren. Deze toezegging luidt als volgt:

“Er komt een onderzoek naar knelpunten van loondoorbetaling bij ziekte en het ziekte – en arbeidsongeschiktheidsrisico voor werkgevers en naar mogelijkheden om de solidariteit te bevorderen onder MKB-werkgevers, bijvoorbeeld door het verhogen van de verzekeringsgraad door middel van private herverzekering of collectieve fondsen voor MKB-werkgevers.”

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft naar aanleiding van deze afspraak twee onderzoeken laten verrichten. Eén onderzoek naar de knelpunten van de loondoorbetalingsplicht en één onderzoek naar de verzekeringsgraad. Voorliggend onderzoek heeft betrekking op de knelpunten van de loondoorbetalingsverplichting.

Achtergrond van dit onderzoek is dat er signalen zijn dat de loondoorbetalingsplicht zwaar kan drukken op de exploitatie van individuele bedrijven en instellingen. De risico’s, kosten en inspanningsverplichtingen zouden ook leiden tot onbedoelde effecten. Zo wordt verondersteld dat de loondoorbetalingsplicht leidt tot risicoselectie en een toename van flexibele contracten.

 

Doel- en vraagstelling

Het doel van dit onderzoek is de signalen over knelpunten bij werkgevers met betrekking tot loondoorbetaling bij ziekte- en arbeidsongeschiktheidsrisico’s te verifiëren. Het zijn signalen die soms moeilijk rijmen met de effectiviteit en gerealiseerde kostenbesparing van de loondoorbetalingssystematiek op macroniveau. De vier centrale onderzoeksvragen luiden als volgt:

  1. Hoe beoordelen werkgevers het stelsel rond ziekte en arbeidsongeschiktheid? Wel- ke onderdelen werken volgens hen goed en op welke onderdelen ervaren zij knel- punten?
  2. Bestaan er verschillen tussen groepen van werkgevers in de wijze waarop zij het stelsel en de daarin opgenomen verplichtingen beoordelen? Hoe kunnen deze ver- schillen worden verklaard?
  3. Hoe gaan werkgevers om met hun verplichtingen? Hoe beïnvloedt het stelsel hun bedrijfsvoering en strategie? Welke gedragseffecten ressorteert het stelsel bij werkgevers. Leidt het bijvoorbeeld tot risicoselectie? Bestaan er ook op dit punt verschillen tussen groepen van werkgevers?
  4. Op welke onderdelen zien werkgevers mogelijkheden tot verbetering binnen het stelsel om verzuim verder terug te dringen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten aan het werk te houden en te helpen?

Binnen deze vier centrale onderzoekvragen zijn er door het Ministerie van SZW specifieke onderwerpen benoemd waarop behoefte aan inzicht bestond. Deze onderwerpen zijn vertaald naar achttien specifieke onderzoeksvragen, welke in bijlage 1 zijn geordend. In de samenvatting en conclusies worden deze en de centrale onderzoeksvragen expliciet beantwoord.

 

Auteurs
Prof. mr. dr. W.L. Roozendaal
Guido Brummelkamp (Panteia)
Lennart de Ruig (Panteia)

Maart 2015

 

Klik hier voor het onderzoek